FIKRET PENDEK

Ja sam Fikret Pendek osnivač i predsjednik Udruženja splavara Drine i Tare “Adem Pendek”, koje nosi ime po mom tragično preminulom ocu. Pripadam četvrtoj generaciji familije Pendek koja već punih 100 godina na tradicionalnim drvenim splavovima, najstarijem plovilu na svijetu, krstari brzacima i bukovima Tare i Drine, nudeći taj jedinstveni ugođaj svim ljubiteljima nedirnute prirode.

Moj pradjed Sulejman počeo se baviti triftarenjem (riječni transport drvne građe) i splavarenjem daleke 1905. godine, prevozeći bogate Austrijance koji su nadgledali sječu i distribuciju šumske građe, ali i uživali u čarima ovih neodoljivih planinskih rijeka, u lovu i ribolovu. Njegovo zanimanje naslijedio je i moj djed Selim  tridesetih godina prošlog vijeka, a nastavio otac Adem 1946. godine, da bi osnivanjem Turističke zajednice u Foči 1958. godine, postao i prvi profesionalni splavar u bivšoj Jugoslaviji. Vozeči na drvenim splavovima turiste iz cijelog svijeta kanjonima Tare i Drine stekao je i penziju.

Stasajući uz svog oca, već sa 14 godina spustio sam prvi splav niz Taru, a od svoje 18 godine samostalno vozim turističke splavove. Do sada sam ovim neodoljivim i nadasve atraktivnim turističkim rutama, od Đurđevića Tare (Crna Gora) do Goražda (137 kilometara) skovao i spustio preko 600 splavova. Istu školu prošla su i moja braća Rasim i Džemo, koji zajedno sa mnom, te grupom rođaka i prijatelja splavara, nastavljaju porodičnu tradiciju.

Iako se u davna vremena radilo o vrlo opasnom, ali i unosnom i dobro plačenom poslu, splavarenje (i triftarenje) tradicionalnim drvenim splavovima, praktično od dolaska Austrougarske u BiH, ekskluzivna je privilegija i biznis određenih familija iz gornjeg toka Drine, koje su s koljena na koljeno prenosile to umjeće. Na mjestu nastanka Drine, oko sela Bastasi, bile su to poznate splavarske familije Pendek, Šabanović, Čelik, Šahinović, Polovina, Lagarija, Dželil i Vejo, a tridesetak kilometara nizvodno, oko Ustikoline, bile su to Sofradžije, Mujezinovići, Osmanspahići, Subašići, Sobe, Uzunovići, Merkezi i dr., a u Višegradu porodice Hašima Paje, Abida Cocalića i Nurka Čankušića a u selu Godijevno to su familije Babić i Kovač.

 Vjerovatno se pitate zašto navodim ove porodice. Odgovor je jednostavan. Velika je umjetnost odabrati drvenu građu za splav (mora biti prvoklasna), pa sve to skovati, urediti i osigurati za udobnu vožnju, te na koncu uspješno kormilariti tim drevnim plovilom, vještine su i zanat koji se godinama uče i stiču od starijih. Zato se zanimanje splavara prenosi sa koljena na koljeno. Nažalost, vrijeme je učinilo svoje, starih splavara više nema osim grupe iz našeg Udruženja, koju ja organiziram i rukovodim jedinim u Evropi splavarenjem na drvenim splavovima.

Vjerovatno ste primjetili da na desetine turističkih agencija širom bivše Jugoslavije nudi “splavarenje”, što je velika obmana, jer nude isključivo rafting gumenim čamcima, a to je ogromna razlika. Prema dostupnim podacima, u Evropi postoji oko 350 rafting udruženja i klubova koji na gumenim čamcima organiziraju rafting na 54 evropske rijeke, među kojima su i oni sa Une, Neretve, Krivaje, Drine, Tare...

 Međutim, jedino i isključivo u Evropi, splavarenje na tradicionalnim drvenim splavovima moguće je niz Taru i Drinu i samo mi to organiziramo i uspješno te raliziramo, sa najboljim splavarima na kontinentu. Zato ne gubite vrijeme i slobodno nam se obratite, jer samo doživljaj splavarenja na tim najstarijim plovilima koje je ljudski rod stvorio, neponovljiv je i za pamčenje čitavog života.